(UHA) Uluslararası  Haber Ajansı

Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı ve Yayıncılar (2)

  Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. (TÜYAP) tarafından Türkiye Yayıncılar Birliği iş birliği ile her yıl düzenlenmektedir. Avrupa’nın okuyucuyla buluşan en büyük kitap fuarı unvanına sahip –kamuoyunda bilinen ismiyle– TÜYAP Kitap Fuarı 2016 yılında 621 bin kişi tarafından ziyaret edilmiştir. Gerçekten de Uluslararası Yayıncılar Birliği’nin rakamlarına bakıldığında İstanbul Kitap Fuarı’nın 2014 yılında […]

Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı ve Yayıncılar (2)
10 Nisan 2017 - 0:00 'de eklendi ve 630 kez görüntülendi.

 

Pelin Çift İle Gündem Ötesi

Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. (TÜYAP) tarafından Türkiye Yayıncılar Birliği iş birliği ile her yıl düzenlenmektedir.

Avrupa’nın okuyucuyla buluşan en büyük kitap fuarı unvanına sahip –kamuoyunda bilinen ismiyle– TÜYAP Kitap Fuarı 2016 yılında 621 bin kişi tarafından ziyaret edilmiştir.

Gerçekten de Uluslararası Yayıncılar Birliği’nin rakamlarına bakıldığında İstanbul Kitap Fuarı’nın 2014 yılında 9. en çok ziyaret edilen fuar olduğu, 2015 yılında ise 10.’luğu Delhi ile birlikte paylaştığı görülmektedir. En çok ziyaret edilen kitap fuarlarının ilk üç sırası ise bu yıllarda değişmemiştir:

Frankfurt, Londra ve Bologna. Dünyanın en çok ziyaret edilen kitap fuarlarından İstanbul TÜYAP Kitap Fuarı’nın 2015 için odak konusu “Mizah: Hayata Gülümseyerek Bakmak” olarak belirlenmişti. Ancak 2015 yılında kitap fuarı farklı bir konuyla da gündeme geldi. Fuarda Hacamat adlı mizah dergisine stant alanı verilmedi. Odak konunun “mizah” olması ve Leman, Penguen ve Uykusuz gibi mizah dergilerine fuarda geniş imkanlar sunulmasına rağmen
Hacamat’a fuarda yer verilmemesi çok tartışılan bir konu oldu.
Bu konudaki eleştirileri cevaplandıran TÜYAP Genel Koordinatörü derginin başvuru için geç kaldığını söyledi. Ancak daha sonra Hacamat dergisinin yaptığı açıklama konuyu bambaşka bir noktaya taşıdı. Dergi daha önce de TÜYAP Kitap Fuarı’nda yer almak istemiş ancak yine çeşitli bahanelerle kabul edilmemişti.
2013 yılındaki başvuruları geç kaldıkları için reddedilmiş, 2014’teki başvuruları yer kalmadığı gerekçesiyle geri çevrilmiş ve “mizah” konulu 2015 yılındaki fuara bu sefer kesin katılacaklarını düşünürken ve zamanında başvuru yapmalarına rağmen 8 dakika içerisinde yine fuara alınmayacakları bildirilmişti.
Benzer kategoride yer alan ancak genel olarak sol Kemalist bakışa sahip, resmi devlet ideolojisini ve devlet iktidarını sorgulamayan, sınırlı bir iktidara sahip olmasına izin verilen ve demokratik iktidarları hedef alan dergiler fuarda
kendilerine geniş alanlar bulmakta sıkıntı çekmemektedir. Ancak farklı görüşteki –derginin yayın yönetmeni Faruk Günindi’nin ifadesiyle– “ülkenin manevi ve milli değerlerine sahip çıkan, yok görülmüş ve aşağılanmış Müslüman kimliğini taşımaktan gocunmayan”
Hacamat fuara alınmamıştır. Bu da aslında TÜYAP Kitap Fuarı’nın dergiler arasında bilinçli bir şekilde ideolojilerine
göre ayrım yaptığını ortaya koymaktadır. Türkiye’deki kitap fuarlarının en büyüğü TÜYAP Kitap Fuarı’yla ilgili bir diğer tartışmalı konu “onur yazarlığı” meselesidir. Fuar her sene bir yazarı “onur yazarı” olarak ilan etmekte ve
fuar sırasında yazarla ilgili çeşitli etkinlikler düzenlemektedir.

TÜYAP Kitap Fuarı Danışma Kurulu tarafından belirlenmekte olan onur yazarının edebi/sanatsal kişiliği kadar insani kişiliği ve hayata karşı duruşunun da dikkate alındığı ifade edilmektedir. Ancak TÜYAP Kitap Fuarı’nın geçmiş yıllardan bu yıla onur yazarı olarak ilan ettiği isimlere bakıldığında katı bir laiklik anlayışına sahip olan isimlerin ağırlıkta olduğu ve Müslüman kimliği ön planda olan herhangi bir isme rastlanmadığı görülmektedir.

TÜYAP Genel Koordinatörü Deniz Kavukçuoğlu daha önce benzer eleştirileri dillendiren İskender Pala’ya verdiği cevapta edebiyatı sağ-sol şeklinde değil “iyi edebiyat” ve “o kadar iyi olmayan edebiyat” şeklinde değerlendirdiğini
ifade etmiştir. Hatta kendisinin de Sezai Karakoç hayranı olduğunu gizlememiştir.
Benzer bir biçimde 2015 yılında Hacamat dergisinin fuara alınmamasının ardından verdiği röportaj da da
Kavukçuoğlu muhafazakar kesimin önemli yazarlarından Rasim Özdenören ve Sezai Karakoç’u TÜYAP’a onur yazarı olarak davet ettiklerini ve Özdenören’in bu teklifi reddettiğini belirtmiştir. Ancak daha sonra Rasim Özdenören 34 yıl boyunca TÜYAP Kitap Fuarı’ndan böyle bir teklif almadığını açıklamıştır.
Özdenören’in açıklamasından anlaşılacağı üzere aslında TÜYAP muhafazakar yazarları fuarda onur konuğu olarak
tercih etmemektedir.
Timaş Yayınları Genel Müdürü Osman Okçu’ya göre bu durumun nedeni TÜYAP’ın Türkiye’deki yayıncıların sadece bir bölümünü temsil eden Türkiye Yayıncılar Birliği’ni tek muhatap olarak kabul etmesidir:
Kitap fuarının farklı seslere sahip tüm yayıncıları kucaklaması, hepsine birden eşit mesafede durması gerekiyor. Sağ görüşlü yazarlar ve yayınevleri ne yazık ki görmezden geliniyor.
Okçu’nun sözleri TÜYAP Kitap Fuarı’nın yayınevi, dergi ve onur yazarı tercihlerine açıklık getirmektedir. Dahası Osman Okçu, TÜYAP yönetiminin yayıncıların bir kısmını dikkate almadığını söylemektedir. Yayıncılığı temsil eden iki birlik olduğu ve TÜYAP’ın ise bunlardan sadece Türkiye Yayıncılar Birliği’yle iş birliği yaptığına dikkat çekmektedir.

Türkiye Yayıncılar Birliği kadar üyesi bulunan ve genelde sağ-muhafazakar görüşlü yayınevlerinin bir araya geldiği Basın Yayın Birliği’nin ise TÜYAP tarafından muhatap kabul edilmediğini vurgulamaktadır. Bugüne kadar sol görüşlü yazarların onur yazarı olarak seçilmesinin temelinde, problemin kaynağı olarak bu durumu gören Okçu, “Kitap fuarının farklı seslere sahip tüm yayıncıları kucaklaması, hepsine birden eşit mesafede durması gerekiyor. Sağ görüşlü yazarlar ve yayınevleri ne yazık ki görmezden geliniyor” tespitinde bulunmaktadır.

Gerçekten de TÜYAP Kitap Fuarı’nın geçtiğimiz senelerdeki onur yazarlarına bakıldığında listedeki hiçbir yazarın muhafazakar ya da dindar kimlikleriyle ön plana çıkmadığı tespit edilebilir. Bu durum Türkiye’nin en büyük kitap fuarının ideolojik davranarak yayıncıların sadece bir kısmını dikkate aldığını göstermektedir.
Bu yolla sadece sol ideolojiye yakın yazarlarla etkinlikler yapılırken farklı görüşe sahip yayınevleri ve dolayısıyla yazarlar adeta yok sayılmaktadır. TÜYAP Kitap Fuarı’nda durum böyleyken kitap satış zincirlerinde de farklı seslere açık bir ortamın olduğunu söylemek güçtür. Gelecek bölümde Türkiye’de yaygın olan kitap satış zincirlerinin mevcut durumu ele alınacaktır. (devam edecek)
Mehmet Akif Memmi
2010 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Tarih Bölümü’nden mezun oldu. 2010-2014 yılları arasında yayıncılık sektöründe editör olarak çalıştı. Aynı zamanda İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tarih Bölümü’nde yüksek lisans programına devam eden Mehmet Akif Memmi, 2014 Mart ayından beri SETA’da editör olarak çalışmaktadır.

Share
Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER