(UHA) Uluslararası  Haber Ajansı

Analiz: UCM’den İsrail’e Ön İnceleme…

(UHA) Uluslararası Haber Ajansı:   Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Fatou Bensouda Filistin topraklarında işlendiği iddia edilen suçlar için ön inceleme başlattıklarını duyurdu… Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Fatou Bensouda, 16 Ocak Cuma günü yaptığı açıklamada Filistin topraklarında 13 Haziran 2014’ten bu yana işlendiği iddia edilen suçlar için ön inceleme başlattıklarını duyurdu.[1] Bensouda ayrıca ön […]

Analiz: UCM’den İsrail’e Ön İnceleme…
26 Ocak 2015 - 6:05 'de eklendi ve 323 kez görüntülendi.

(UHA) Uluslararası Haber Ajansı:

 KUL

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Fatou Bensouda Filistin topraklarında işlendiği iddia edilen suçlar için ön inceleme başlattıklarını duyurdu…

19012015142027-GAIPA_y

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Fatou Bensouda, 16 Ocak Cuma günü yaptığı açıklamada Filistin topraklarında 13 Haziran 2014’ten bu yana işlendiği iddia edilen suçlar için ön inceleme başlattıklarını duyurdu.[1]

Bensouda ayrıca ön incelemeyi Filistin Hükümeti’nin Roma Statüsüne[2] taraf olması sonrası gerekli bir prosedür olarak tanımladı.[3] Başsavcı Bensouda’nın yaptığı resmi açıklama ile Doğu Kudüs’ü de kapsayan Filistin topraklarında işlenen suçlara ilişkin Mahkeme’nin yargılama yetkisi kabul edilmiş oldu.

Bensouda’nın açıklamalarına İsrail ve ABD’nin tepkisi ise gecikmedi. İsrail Başbakan’ı Binyamin Netenyahu, Mahkeme’nin sınırlarını aştığını ifade ederek Filistin’in bir devlet olmadığını bu nedenle Mahkeme’nin yargı yetkisinden bahsedilemeyeceğini belirtti.[4]

ABD’den yapılan açıklamada ise ABD’nin Mahkeme ile aynı fikirde olmadığı vurgulandı. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcısı’nın kararına kesinlikle katılmıyoruz. Defalarca ifade ettiğimiz gibi, Filistin’in bir devlet olduğuna inanmıyoruz ve dolayısıyla Filistin’in Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne katılmasına uygun şartlara sahip olduğunu düşünmüyoruz. Taraflar arasındaki anlaşmazlıkları gidermenin yolu doğrudan müzakerelerden geçiyor, iki taraftan birinin tek yönlü eylemleriyle değil.[5]

Filistin Dış İşleri Bakanı ise Mahkeme’nin kararının uluslararası hukuka saygının ve adaletin gerçekleşmesi adına çok olumlu bir adım olduğunu ifade etti. Ayrıca, İsrail’in geçen yaz Gazze’ye operasyonlarının sistematik ve pervasızca uluslararası hukuk ihlali olduğunu ve İsrail’in bundan sonra uluslararası hukuka aykırı eylemlerinden bağışık tutulamayacağını da belirtti.[6]

Ön İnceleme Ne Anlama Geliyor?

Filistin Hükümeti’nin Roma Statüsü’nün 12/3.maddesi uyarınca Mahkeme’nin Yazı İşleri Dairesi’ne sunduğu geçerli bildirgenin ardından Savcı, Savcılık Makamı Yönetmeliği’nin 25/1 (c)’ne göre ön incelemeyi başlatmıştır. Ön İncelemenin Başlatılması, Yönetmeliğin 25.maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre Savcılık Makamı şu üç durumda ön incelemeyi başlatabilecektir;

a) bireylerin, grupların, devletlerin, hükümetler arası örgütlerin, hükümet dışı örgütlerin Mahkeme’ye suça ilişkin bilgi göndermesi ile

b) Taraf Devlet veya BM Güvenlik Konseyi’nin başvurusu ile

c) Statü’ye taraf olmayan devletin Statü’nün 12.maddesi uyarınca Mahkeme’ye bildirimi ile.[7] Filistin’in başvurusu ile ön inceleme bu maddeye uygun bir biçimde başlatılmıştır.

Ön inceleme usulü bir soruşturma değildir. Ancak ön inceleme, soruşturmanın başlatılması için Roma Statüsü’nde öngörülen kriterlerin sağlanıp sağlanamadığının belirlenmesi için makul bir temel oluşturmaktadır.[8]

Statü’nün 53.maddesinde Savcı’nın soruşturmayı başlatmaya karar verirken göz önünde bulundurması gereken hususlar sıralanmıştır.

Buna göre Savcı’nın başka bir işlem yapılıp yapılmayacağına ilişkin kanaatinin oluşması, ön inceleme ile elde edilen kendisine ulaştırılmış bilgiler sonucu gerçekleşecektir.

Dolayısıyla Savcı, ön inceleme sonrasında soruşturmanın başlatılıp başlatılmayacağına karar verecektir. Ek olarak, ön incelemenin süresine ilişkin bir düzenleme olmadığından Savcı her durumun şartlarına göre bir değerlendirmede bulunacaktır.

Filistin’in Devlet Olarak Tanınması Açısından

Uluslararası Ceza Mahkemesi, Filistin’in başvurusu üzerine yaptığı değerlendirmede BM Genel Kurulu’nun Filistin’i “gözlemci statüsünde” kabul ettiği karara atıfta bulunmuştur.

Değerlendirmede, Filistin Ulusal Hükümeti’nin Mahkeme’ye ilk defa 22 Ocak 2009 tarihinde başvuru yaptığı ancak 29 Kasım 2012’de BM Genel Kurulu’nun Filistin’in “üye olmayan gözlemci devlet” statüsünü kabul etmesi ile Filistin’in devlet olarak görüldüğü belirtilmiştir.[9]

Mahkeme ayrıca BM Genel Kurulu eylemlerinin Filistin’in devlet birimi olduğunun açık belirtileri olduğunu ifade eden BM Genel Sekreteri’nin açıklamalarına atıfta bulunmuştur.

Hatırlanacağı üzere Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas 30 Aralık’ta Roma Statüsü’nü imzalamış ve 2 Ocak’ta onay, kabul ve tasdik belgelerini muhafaza eden BM Genel Sekreteri’ne belgeyi sunmuştu. Mahkeme’nin kararıyla Filistin UCM’ye üye 123. devlet olmuştur.

Sonuç olarak UCM’nin Filistin’in üye olması önünde engel görmeyerek Filistin’i devlet olarak kabul etmesi ve Filistin topraklarında işlenen suçlar nedeniyle ön inceleme başlatması, İsrail-Filistin sorununu çözümünü olumlu etkileyecek bir adımdır.

BM Genel Kurulu’ndan sonra UCM’nin de Filistin’i devlet olarak tanıması, İsrail ve ABD’nin Filistin’in devlet olmadığına ilişkin tezinin çökmeye başladığını göstermektedir.

Bununla birlikte Mahkeme, İsrail’in Filistin topraklarında işlediği iddia edilen suçlara ilişkin yalnızca ön inceleme başlatmıştır. Bundan sonra soruşturma ve kovuşturma aşamaları söz konusu olacaktır. Mahkeme politik baskılara dayanıklılık göstermezse İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayan tutumu devam edecektir.

İçerik

Abdullah Tunç

Ankara Strateji Enstitüsü

 (UHA) Uluslararası Haber Ajansı

video.turkuazhaberajansi.com

 26 Ocak 2015 TSİ 06:05

 YASAL UYARI:Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları TÜHA Eğitim ve Danışmanlık Şirketi‘ne aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Bu haber veya yazı sadece (UHA) Uluslararası  Haber Ajansı (http://www.uhahaberajansi.comtarafından sağlanan RSS verileri kullanılarak alıntılanabilir.

Bu Haberi Paylaş

Share
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER