Gündem

Türk-Rus İlişkileri: Sorunlar ve Fırsatlar -4-

STRATEJİK İLİŞKİLER

Prof. Dr. İlter Turan, “Türkiye ve Rusya Soğuk Savaş döneminde rakip kamplarda yer alıyorlardı ve Rusya’nın Türkiye’den (sonradan geri alındığı ifade edilen) toprak talepleri dahi olmuştu. İki kutuplu sistemde, Türkiye kendisini Sovyetlerin yayılmacılığı tehlikesine en açık ülkelerden biri olarak görüyor ve NATO’nun en sadık üyelerinden birini oluşturuyordu. Soğuk Savaş sonrası dönemde NATO’nun eski işlevinin önemli ölçüde ortadan kalktığı düşünülmüş, hatta belki de artık böyle bir kuruluşa gerek kalmadığı görüşü ifade edilmeğe başlanmıştır. Bilahare, NATO’nun ilk görev alanı dışında bulunan bölgelerde de görev yaparak, başta terör olmak üzere yumuşak güvenlik tehditleri ile mücadele etmesi üzerinde anlaşmaya varılmıştır” dedi.

“NATO’’nun Batı Avrupalı üyeleri, Rusya Federasyonu’nun Avrupa için Sovyetlere benzer bir askeri tehdit oluşturmadığını düşünmekte, dolayısıyla NATO’nun kuruluşundan itibaren ifa ettiği klasik işlevini önemsememektedirler” diye değerlendiren Prof. Dr. İlter Turan, buna karşılık, bir dönem Varşova Paktı’na üyelik yapmış NATO’’nun Doğu Avrupalı üyelerinin, Rusya’nın Sovyetler benzeri bir yönelişi temsil ettiğini ve güçlendikçe Doğu Avrupa’yı yeniden hedef alabileceğini düşünmekte olduğunu, ABD önderliğindeki eski NATO fikrini desteklediğini ifade etti.

Prof. Dr. İlter Turan, “Örneğin, Polonya’nın Amerikan füze kalkanı için radarlar yerleştirilmesine izin vermesi bu biçimde açıklanabilir. Keza, Baltık ülkelerinin Rusya’nın Gürcistan’ı işgali karşısında hemen Tiflis’e giderek destek mesajı vermeleri de aynı yaklaşımın bir ifadesidir” dedi.

Rusya’nın, büyük, nükleer güç sahibi, askeri olanakları geniş, dış ve iç ihtilaflarında güç kullanmaya pek hazır bir ülke olduğunu söyleyen Prof. Dr. İlter Turan, dolayısıyla Türkiye’’nin Rusya ile iyi ilişkilerine rağmen, güvenlik bakımından Rusya’yı denetlemeyi öngören bir NATO savunma sistemi içinde yer almasının zorunlu bulunduğunu açıkladı.

Prof. Dr. İlter Turan, aynı saiklerle Türkiye’’nin NATO’’nun genişlemesini de, Rusya’nın itirazlarına rağmen desteklemesi gerektiğini, Türkiye’’nin Rusya’’nın stratejik gücünü başka türlü dengeleme olanağı bulunmadığını ifade etti.

Prof. Dr. İlter Turan, Türkiye’nin Doğu’ya açılımı Kafkaslar ve daha düşük oranda da İran üzerinden olduğunu, Rusya’nın Kafkaslar (özellikle Ermenistan) üzerinden İran’la bağlantı kurarak Türkiye’’nin de içinde yer aldığı Batı savunma-siyaset-iktisat sisteminin Asya’ya doğru uzanmasını engellemek istediğini söyledi.

“Bu çerçevede İran ile birlikte Hazar Denizi’nde sınırların yeniden belirlenmesine karşı çıkmış, İran’a nükleer yardımda bulunmuş, Ermenistan’ı himaye etmiş ve Gürcü yönetiminin de beceriksizliklerinden yola çıkarak Gürcistan’ı bölme gayreti içine girmiştir” diyen Prof. Dr. İlter Turan, “Özetle Batı’dan Doğu’ya uzanan Türk-Batı eksenine karşı Kuzey-Güney istikametinde uzanan Rus-İran ekseni ile set çekilmek istenmektedir” dedi.

Türkiye’nin buna izin vermemek için çok yönlü bir politika izlemesi  gerektiğini hatırlatan Prof. Dr. İlter Turan, “Gürcistan’ın bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü desteklenmeli ve bu konuda NATO’’nun aktif görev alması için gayret gösterilmelidir. Azerbaycan-Ermenistan ihtilafının bir çözüme bağlanması için uğraş verilmeli, Ermenistan’la ilişkilerin düzeltilmesine çalışılmalıdır. İran’la rejim uyumsuzluğu ve bölgesel rekabete rağmen, ilişkilerin geliştirilmesi de zorunludur. Diğer yandan Orta Asya ülkelerinin de Doğu-Batı hattının açık tutulması konusunda zımni desteği aranmalı, sağlanmalı ve sürdürülmelidir” diye kaydetti..(bitti)

İlter Turan 1941’de İstanbul’da doğmuştur. İstanbul Bilgi Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Profesörü olup, 1998-2001 arasında üniversitenin rektörlüğünü yapmıştır. Daha önce Koç (1993-1998) ve İstanbul (1964-1993) üniversitelerinde çalışmış, muhtelif Amerikan ve İngiliz üniversitelerinde konuk öğretim üyesi olarak bulunmuştur. 2000-2009 yılları arasında Siyasi İlimler Türk Derneği’nin başkanlığını ve Uluslararası Siyasi İlimler Derneği’nin başkan yardımcılığını ve 2009 Dünya Kongresi program başkanlığını yürütmüştür. Sağlık ve eğitim Vakfı Mütevelli Heyeti başkanı olup, ayrıca bir dizi vakıf ve şirketin yönetiminde görev yapmaktadır. Dünya Gazetesi yazarıdır. Mukayeseli Siyaset, Türk Siyasal Hayatı ve Dış Politika konularında İngilizce ve Türkçe makale ve kitapları bulunmaktadır. Dr. Turan evli ve tek çocukludur.

Ataner Yüce
Ataner Yüce
Ataner Yüce, 1947 yılında Mersin'de doğdu ..Kayseri'de İlk, Orta ve Lise tahsilini tamamladıktan sonra Ankara'da üniversite tahsilinden sonra, 1971 yılında TRT Erzurum Haber Müdürlüğü'nde göreve başladı.1973 yılında Ankara TRT Haber Dairesi Başkanlığı'na atandı. Burada TV Haberleri Müdürlüğü'nde 1984 yılına kadar çalıştı..1984 yılında İstanbul TRT Haber Müdürlüğü'nde 1992 yılına kadar çalıştıktan sonra emekli oldu ve uzun süre özel sektörde çeşitli TV Kanallarında çalıştı.
http://www.uhahaberajansi.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir